Mersin’in Mezitli ilçesinde bulunan Soli Pompeipolis Antik Kenti sınırları içinde yer alan 2,5 dönümlük arazi, 2021 yılında villa inşaatı için izin almıştı. Ancak, yeni kazı çalışmaları sonrasında bu inşaat izni iptal edildi. İlk raporlarda “taşınmaz kültür varlığına rastlanmadı” denilen bu alanda, uzmanların yaptığı genişletilmiş kurtarma kazıları sonucunda değerli kalıntılar ortaya çıkarıldı.
2024 yılında gerçekleştirilen detaylı çalışmalarda, önceden “temiz” raporu verilen parselin aslında bir nekropolün parçası olduğu anlaşıldı. Bu kazılar sonucunda 8 adet Roma mezarı, bu mezarların içinden çıkan çeşitli envanterlik eserler ve Geç Antik Çağ’a ait olduğu düşünülen düzenli bir su kanalı bulundu. Su kanalının inşaatı planlanan alana doğru uzanması, projenin akışını tamamen değiştirdi.
İlk raporlardaki “eksiklik” dikkatle incelendi. Süreç, 2020 yılında Müze Müdürü S.C.B. ve araştırmacı M.D. tarafından hazırlanan “inşaat yapılmasında sakınca yoktur” raporuyla başlamıştı. Ancak, Müze Müdür Vekili’nin daha önceki kazılardaki eksiklikleri fark etmesi ve Bakanlık uzmanlarının devreye girmesiyle 2022 yılında kazılar genişletildi. Yapılan ikinci incelemeler, ilk sondajların yetersizliğini gözler önüne serdi.
Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu, 25 Şubat 2026 tarihinde, ortaya çıkan kanıtlar doğrultusunda tarihi bir karar aldı. Villa inşaatı için daha önce izin verilen ve bu kapsamda değerlendiren yaklaşık 20 dönümlük alan, “Roma Nekropolü” olarak tescil edilerek 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edildi. Bu gelişme ile birlikte, bölgedeki her türlü yapılaşma kesin olarak yasaklanmış oldu.
